Wiarygodne badanie, trzy diety, jeden zwycięzca - i to nie ta, którą polecają najczęściej
Dieta keto a stłuszczenie wątroby - nowe badanie z Washington University School of Medicine, opublikowane 27 sierpnia 2026 roku w czasopiśmie Cell Metabolism, porównało bezpośrednio dietę ketogeniczną z dietą śródziemnomorską i niskotłuszczową u osób z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby. Wszystkie trzy grupy straciły podobną ilość wagi - ale tylko jedna z nich odtłuściła wątrobę dwukrotnie skuteczniej i pomogła połowie uczestników wyjść ze stanu przedcukrzycowego. W tym artykule sprawdzamy, co dokładnie pokazało to badanie i dlaczego skład diety może mieć znaczenie niezależnie od samej utraty wagi.
Dlaczego to badanie jest wyjątkowo wiarygodne?
Zdecydowana większość badań dietetycznych opiera się na samodzielnych deklaracjach uczestników co do tego, co faktycznie zjedli - metoda notorycznie zawodna, bo ludzie systematycznie zaniżają spożycie kalorii i tłuszczu w ankietach. Bywało nawet, że na podstawie takich ankiet przypisywano niektórym uczestnikom ketogeniczny styl odżywiania, podczas gdy ledwo kwalifikowali się do diety niskowęglowodanowej. Badanie zespołu dr. Samuela Kleina z Washington University School of Medicine w St. Louis uniknęło tego problemu w prosty sposób: uczestnicy nie gotowali sami - całe jedzenie dostarczali badacze, a dodatkowo co tydzień odbywały się spotkania z dietetykiem pilnującym przestrzegania zaleceń.
42 osoby z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby zostały losowo przydzielone do jednej z trzech grup: diety ketogenicznej (4% kalorii z węglowodanów, 73% z tłuszczu), diety śródziemnomorskiej (50% węglowodanów, 35% tłuszczu) lub diety niskotłuszczowej opartej na roślinach (70% węglowodanów, 15% tłuszczu). Kaloryczność dobrano tak, by w ciągu 4-5 miesięcy każda grupa straciła ok. 10% masy ciała. Jeśli interesuje Cię, jak dieta keto wpływa na inny aspekt zdrowia metabolicznego, sprawdź nasz artykuł o diecie keto a cukrzycy typu 2.
Trzy diety, ten sam spadek wagi - inny efekt zdrowotny
Wszystkie trzy grupy straciły niemal identyczną ilość wagi - około 10% masy ciała w ciągu 4-5 miesięcy. To nie przypadek, tylko celowy element eksperymentu: badacze chcieli sprawdzić, czy skład diety ma znaczenie niezależnie od samej utraty wagi[1].
Odpowiedź okazała się jednoznaczna - mimo podobnego spadku wagi, grupa na diecie ketogenicznej osiągnęła zdecydowanie lepsze wyniki zdrowotne niż pozostałe dwie. Jak podkreśla dr Samuel Klein, autor korespondencyjny badania: "ograniczenie węglowodanów może wywierać istotne działanie terapeutyczne na metabolizm, wykraczające poza sam efekt utraty masy ciała". Innymi słowy: każda z trzech diet zadziałała, ale tylko jedna zadziałała wyraźnie lepiej - a różnica ujawniła się dopiero wtedy, gdy naukowcy spojrzeli głębiej niż na samo wskazanie wagi.
Dlaczego tłuszcz w wątrobie spadł dwa razy bardziej na keto?
Zawartość tłuszczu w wątrobie zmniejszyła się w grupie keto średnio o 67%, wobec 45% w obu pozostałych grupach[1]. Mechanizm, jaki wskazują badacze, dotyczy hormonu glukagonu - grupa na diecie ketogenicznej odnotowała jego największy wzrost spośród wszystkich trzech grup. Glukagon sygnalizuje wątrobie, żeby spalała zgromadzony tłuszcz zamiast go magazynować, co tłumaczy, dlaczego przy tym samym spadku wagi wątroba na keto "odchudziła się" skuteczniej. Do tego w grupie ketogenicznej odnotowano największy spadek poziomu insuliny we krwi - kolejny czynnik sprzyjający redukcji tłuszczu wątrobowego.
Remisja stanu przedcukrzycowego - liczby, które zaskoczyły badaczy
Po zakończeniu interwencji około połowa uczestników z grupy ketogenicznej przestała spełniać kryteria stanu przedcukrzycowego. W grupie na diecie śródziemnomorskiej odsetek ten wyniósł 29%, a w grupie niskotłuszczowej - zaledwie 7%[1]. To ponad siedmiokrotna różnica między dietą ketogeniczną a niskotłuszczową, mimo identycznej utraty wagi w obu grupach.
Równie zaskakujący był drugi wynik: mimo że grupa keto spożywała najwięcej tłuszczu ze wszystkich trzech grup, nie odnotowano u niej wzrostu poziomu cholesterolu ani innych tłuszczów we krwi. Jak przyznaje pierwszy autor badania, dr Max Petersen, to był najbardziej zaskakujący wniosek całego eksperymentu - przeczy on powszechnemu założeniu, że dieta bogata w tłuszcz musi automatycznie pogarszać profil lipidowy.
Co to oznacza dla osób martwiących się o cholesterol na keto?
Wynik ten wpisuje się w rosnącą liczbę badań kwestionujących prostą zależność "więcej tłuszczu w diecie = wyższy cholesterol" - więcej o tym, jak interpretować wysoki poziom LDL na diecie ketogenicznej, przeczytasz w naszym artykule o wysokim poziomie LDL-C na keto. Warto jednak pamiętać, że badanie trwało tylko 4-5 miesięcy i objęło 42 osoby z konkretnym profilem zdrowotnym (otyłość, stan przedcukrzycowy, stłuszczenie wątroby). Mimo wszystko, wyniki dają solidne podstawy do rewizji podejścia w kwestii rekomendowania diety śródziemnomorskiej jako najlepszego rozwiązania. Sami badacze zaznaczają co prawda, że nie wiadomo, czy efekty utrzymują się dłużej niż okres obejmujący badanie, ani czy wyniki przekładają się na osoby bez tych konkretnych schorzeń, jednak środowisko amatorów diety keto nie ma takich wątpliwości. Stłuszczenie wątroby to zresztą powszechny problem u osób z otyłością - metaanalizy szacują jego częstość na ponad połowę tej populacji[2], więc grupa objęta badaniem jest liczna i istotna klinicznie, mimo niewielkiej próby samego eksperymentu.
Co pokazało badanie - najważniejsze wyniki
Redukcja tłuszczu w wątrobie: Dieta keto zmniejszyła zawartość tłuszczu w wątrobie o 67%, wobec 45% przy diecie śródziemnomorskiej i niskotłuszczowej.
Wyższa szansa na remisję stanu przedcukrzycowego: Około połowa uczestników na keto przestała spełniać kryteria stanu przedcukrzycowego, wobec 29% i 7% w pozostałych grupach.
Stabilny profil lipidowy: Mimo najwyższego spożycia tłuszczu, grupa keto nie odnotowała wzrostu cholesterolu we krwi.
Korzyść niezależna od wagi: Wszystkie efekty wystąpiły przy identycznej utracie masy ciała we wszystkich trzech grupach - liczy się skład diety, nie tylko liczba kilogramów.
Podsumowanie
Dieta keto a stłuszczenie wątroby - nowe badanie z Cell Metabolism dostarcza mocnych dowodów, że skład diety ma znaczenie niezależnie od samej utraty wagi. Oto co warto zapamiętać:
- Badanie z sierpnia 2026 roku porównało dietę keto, śródziemnomorską i niskotłuszczową u 42 osób z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby.
- Wszystkie trzy diety dały identyczny spadek wagi (~10%), ale różne efekty zdrowotne.
- Tłuszcz w wątrobie spadł na keto o 67%, wobec 45% w pozostałych grupach.
- Remisja stanu przedcukrzycowego: keto ~50%, dieta śródziemnomorska 29%, niskotłuszczowa 7%.
- Mimo najwyższego spożycia tłuszczu grupa keto nie miała wzrostu cholesterolu we krwi.
- Badanie objęło 42 osoby i trwało 4-5 miesięcy w warunkach kontrolowanych, nie na zasadzie ankiet.
Treść artykułu ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Przed zmianą diety lub suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.
Źródła naukowe:
[1] Petersen MC, Smith GI, Farabi SS, Palacios HH, Shankaran M, Hellerstein MK, Patterson BW, Klein S. Effect of diet macronutrient content on the cardiometabolic response to weight loss: a randomized clinical trial. Cell Metabolism. 2026 Aug 27. DOI
[2] Amini-Salehi E, Letafatkar N, Norouzi N, et al. Global Prevalence of Nonalcoholic Fatty Liver Disease: An Updated Review Meta-Analysis comprising a Population of 78 million from 38 Countries. Archives of Medical Research. 2024;55(6):103043. PubMed
Autor: Rafał Kocur (Keto Kocur) - naturalny kulturysta WNBF PRO Classic Physique i twórca internetowy z ponad 8-letnim doświadczeniem na diecie ketogenicznej. Właściciel podketo.pl i autor poradnika o diecie keto.
Zaczynasz przygodę z keto? Sprawdź nasz przewodnik od czego zacząć dietę keto.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy dieta keto odchudza skuteczniej niż inne diety?
Nie - w tym badaniu wszystkie trzy diety (keto, śródziemnomorska, niskotłuszczowa) dały identyczny spadek wagi, ok. 10% masy ciała w 4-5 miesięcy, ale trzeba zaznaczyć, że było to celowe manipulowanie kaloriami aby zweryfikować pozostałe wskaźniki zdrowotne przy takim samym spadku wagi. Różnica dotyczyła nie tempa odchudzania, tylko dodatkowych korzyści - redukcji tłuszczu w wątrobie i remisji stanu przedcukrzycowego, które były wyraźnie większe w grupie keto.
O ile dieta keto zmniejszyła tłuszcz w wątrobie?
Średnio o 67%, wobec 45% w grupie na diecie śródziemnomorskiej i niskotłuszczowej. To prawie półtora raza większa redukcja, mimo że wszystkie trzy grupy straciły tę samą ilość wagi ogółem.
Czy dieta keto pomaga w stanie przedcukrzycowym?
Badanie sugeruje, że tak - około połowa uczestników na diecie ketogenicznej przestała spełniać kryteria stanu przedcukrzycowego po 4-5 miesiącach, wobec 29% na diecie śródziemnomorskiej i 7% na diecie niskotłuszczowej.
Czy wysokie spożycie tłuszczu na keto podnosi cholesterol?
W tym badaniu nie - mimo że grupa keto spożywała najwięcej tłuszczu spośród trzech badanych diet, nie odnotowano u niej wzrostu cholesterolu ani innych tłuszczów we krwi. Autorzy badania określili to jako najbardziej zaskakujący wynik całego eksperymentu.
Ile osób obejmowało to badanie i jak długo trwało?
Badanie objęło 42 osoby z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby, a interwencja trwała 4-5 miesięcy. W porównaniu do metaanaliz opartych na ankietach, badanie to jest bardzo wiarygodne, gdyż odbywa się w warunkach kontrolowanych.
Dlaczego dieta keto lepiej redukuje tłuszcz w wątrobie?
Badacze wskazują na hormon glukagon, którego poziom wzrósł najbardziej właśnie w grupie ketogenicznej. Glukagon sygnalizuje wątrobie, by spalała zgromadzony tłuszcz zamiast go magazynować. Do tego grupa keto miała największy spadek poziomu insuliny, co dodatkowo sprzyja redukcji tłuszczu wątrobowego.
